In de week van 13 juli is het vijf jaar geleden dat Limburg werd getroffen door een grote watercrisis. In juli 2021 zorgde extreme regenval in Zuid-Limburg, België en Duitsland voor ongekend hoogwater. In Duitsland en België kwamen meer dan 200 mensen om het leven. Beken traden buiten hun oevers, de Maas bereikte recordafvoeren en duizenden inwoners kregen te maken met wateroverlast, evacuaties en grote schade.
De omvang en hevigheid van de neerslag was een scherpe wake up call. Het klimaat verandert en de extremen nemen toe. Na de overstromingen is in heel Nederland in beeld gebracht wat een ‘Limburgbui’ voor gevolgen kan hebben. Met die resultaten zijn overheden en netwerkbeheerders aan de slag met maatregelen om de weerbaarheid te vergroten en schades te beperken.
Uitzonderlijke situatie
Terwijl de vakantieperiode net gestart was waarschuwden op 13 juli de waterschappen en Rijkswaterstaat voor een uitzonderlijke situatie. In het stroomgebied van de Maas namen waterbeheerders voorzorgsmaatregelen, zoals het aanpassen van stuwen en beperken van waterinlaten en voerden ze intensieve dijkcontroles uit. De hoeveelheid neerslag bleek echter zo extreem dat het watersysteem de enorme hoeveelheid water niet kon verwerken.
Terwijl Waterschap Limburg dag en nacht werkte aan het beheersen van de situatie, schoten andere waterschappen in Nederland te hulp en ondersteunden onder meer bij dijkinspecties, crisiscoördinatie en herstelwerkzaamheden. Ook in het Rijngebied stonden waterschappen paraat om de hoogwatergolf veilig door Nederland te geleiden.
Beeld: Tineke Dijkstra
Belangrijke lessen
Na de acute fase verschoof de aandacht naar herstel en naar de vraag hoe Nederland zich beter kan voorbereiden op dit soort extreem weer. Een jaar na de Limburgbui presenteerden het Rijk, de provincie Limburg, de Limburgse gemeenten en Waterschap Limburg het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg (WRL). Binnen dit programma werken overheden samen aan een Limburg dat beter bestand is tegen extreme neerslag en hoogwater. Daarbij kijken de betrokken partijen naar de samenhang tussen water en ruimtelijke inrichting, van beekdalen tot steden en dorpen.
Een belangrijke les uit 2021 is dat volledige bescherming tegen extreem weer niet altijd mogelijk is. Daarom wordt ook ingezet op bewustwording en voorbereiding. De campagne Wacht niet op water stimuleert inwoners en ondernemers om zelf maatregelen te nemen en zo schade te beperken.
Zie voor meer informatie het artikel van Deltares: 5 jaar na de overstromingen van 2021: dit hebben we geleerd. Of lees het artikel van Unie van Waterschappen: Vijf jaar na watercrisis Limburg.