Opgaven en maatregelen

Beeld op de Rivieren

Medio 2018 is het Programma Integraal Riviermanagement (IRM) van start gegaan. IRM biedt de kans om tot samenhangende oplossingen te komen voor waterveiligheid, waterkwaliteit, zoetwater, scheepvaart en natuur. Rijk en regio zijn aan de slag gegaan om tot een nieuw toekomstbeeld voor 2050 voor de rivieren te komen.

Beeld op de Rivieren (2021) is een bouwsteen voor IRM. Het schetst een mogelijk toekomstperspectief voor 2050, met een doorkijk naar 2100. De ontwikkelrichtingen sluiten aan bij de karakteristieken van de rivier en de opgaven. Het Beeld geeft ook de bestuurlijke vraagstukken aan. 

Download hier het Beeld op de Rivieren (PDF, 58 pagina's)

Maatregelen van het Deltaprogramma Rijn

In het Hoogwaterbeschermingsprogramma staat een groot aantal dijkversterkingen geprogrammeerd langs de Waal, Nederrijn-Lek en IJssel. Deze dijken moeten voldoen aan de veiligheidsnormen die sinds 2017 van toepassing zijn. Op dit moment loopt de voorbereiding voor de Waaltrajecten bij de stad Tiel, Tiel-Waardenburg, Nederbetuwe en Wolferen-Sprok, de IJsseltrajecten Zwolle-Olst en Apeldoorns Kanaal Hattem, de Nederrijn-Lektrajecten Grebbedijk Wageningen-Rhenen, Rijnkade Arnhem, Lekdijk Amerongen-Wijk bij Duurstede, Lekdijk Nieuwegein en Sterke Lekdijken, het traject Stadsdijken Zwolle langs het Zwarte Water en het traject Spijk Westervoort langs Bovenrijn, Pannerdensch kanaal en IJssel. De versterkingen Gorinchem-Waardenburg (Waal) en het project Twentekanaal Zutphen/Gorssel (IJssel/Twentekanalen) zijn in uitvoering.

Integrale maatregelen

Waar mogelijk pakken we opgaven integraal op. We werken dan bijvoorbeeld aan waterveiligheid, waterkwaliteit, scheepvaart en de ruimtelijke kwaliteit van een gebied. Langs de Rijntakken lopen drie IRM-pilots: Paddenpol, Havikerwaard-Fraterwaard-Olburgerwaard en Werkendam.

Rivierklimaatpark IJsselpoort

Een mooi voorbeeld van een integraal project is het Rivierklimaatpark IJsselpoort. Acht overheden en Natuurmonumenten werken aan een robuust en toekomstbestendig rivierklimaatpark tussen Arnhem en Giesbeek, waar het ook in de toekomst fijn wonen, werken en recreëren is aan een veilige IJssel. Daartoe wordt de IJssel verruimd, in afstemming met de dijkversterking Spijk Westervoort door het waterschap. De bevaarbaarheid van de rivier wordt verbeterd, ook bij laag water. We verbeteren de waterkwaliteit en verbinden natuurgebieden om planten en dieren ruimte te bieden. Ook creëren we ruimte voor een duurzame bedrijvigheid, landbouw, recreatie en energie.

In 2018 en 2019 is de m.e.r.-procedure voor Rivierklimaatpark IJsselpoort doorlopen. Inmiddels heeft de minister de Voorkeursbeslissing over een integraal maatregelenpakket genomen. Eind 2020 is de planuitwerkingsfase gestart. In deze fase werken de partijen de plannen verder in detail uit en bereiden ze de uitvoering voor. Daarna vindt de uitvoering plaats, waarschijnlijk in meerdere fasen. 

De eerste uitvoeringsfase loopt naar verwachting van 2023 tot 2028. Voor deze fase is 10 cm waterstandsverlaging het uitgangspunt. Het voorkeursalternatief biedt ruimte voor verdere waterstandsverlaging, maar dat heeft gevolgen voor de afvoerverdeling: er stroomt dan te veel water naar de IJssel. Om dat te voorkomen is aanvullende rivierverruiming nodig op de Nederrijn. In het MIRT-onderzoek IJsselkop (2019) is onderzocht welke aanvullende rivierverruimende maatregelen langs de Nederrijn mogelijk zijn.