Rivieren

De Rijn en de Maas vervullen een belangrijke rol voor waterafvoer en waterbeschikbaarheid, en daarnaast ook voor de economie, natuur en recreatie. De rivierdijken beschermen grote delen van Nederland tegen overstromingen. Het nationaal Deltaprogramma omvat verschillende initiatieven om de functies van de grote rivieren ook in de toekomst te behouden en waar nodig te versterken.

Het gebruik van de rivieren zal naar verwachting verder toenemen. Tegelijkertijd staat het riviersysteem onder druk door klimaatverandering. De maatregelen in het nationaal Deltaprogramma spelen hierop in.

Opgaven

De stijgende zeespiegel, hogere rivierafvoeren, extremere regenval en langere perioden van droogte en hitte zorgen voor grote veranderingen. In de toekomst moeten de rivieren meer water kunnen afvoeren. Bovendien is de bodem niet overal in balans: op verschillende plekken schuurt het rivierbodem uit en slibben de uiterwaarden op. Door de bodemerosie staat het water nog lager bij lagere afvoeren. Dat belemmert de scheepvaart, zoetwatervoorziening en natuur. Dit heeft ook impact op de Nederlandse economie.

Een nieuwe aanpak

De afgelopen jaren werd steeds duidelijker dat de aanpak binnen het nationaal Deltaprogramma niet meer toereikend was. De nadruk lag op hoogwaterveiligheid, en daarmee op dijkversterking, dijkverhoging en rivierverruiming. In veel gevallen bleek dat lastig te realiseren. De complexe opgaven vroegen om een integrale aanpak. Zeker toen de lage rivierafvoeren in 2018 en 2019 duidelijk maakten dat er naast hoogwaterveiligheid ook aandacht nodig was voor de zoetwatervoorziening, droogte, bevaarbaarheid, bodemerosie en natuurdoelen. Daarom sloegen Rijk, regio en andere partners de handen ineen. Ze maakten een start met een nieuw nationaal programma: Integraal Riviermanagement.

Programma Integraal Riviermanagement

In het Programma Integraal Riviermanagement (IRM) richten Rijk en regio zich op de opgaven en kansen in het rivierengebied tot 2050, met een doorkijk naar 2100. De kern van het programma is integraliteit: alleen als we de opgaven in samenhang aanpakken, kunnen we doordachte keuzes maken voor maatregelen in het rivierengebied.

De eerste stap binnen IRM is de ontwikkeling van een integrale visie op het rivierengebied. Onderdeel daarvan is een integrale analyse van het riviersysteem: wat zijn de opgaven, hoe verhouden die zich tot elkaar en hoe ontwikkelen ze zich in de toekomst? Ook functies in en langs de rivieren komen aan bod, zoals scheepvaart, natuurkwaliteit, zoetwaterbeschikbaarheid en ruimtelijk-economische ontwikkelingen. Deze analyse vormt de basis van de ontwikkeling van een toekomstbestendig riviersysteem dat blijvend recht doet aan alle functies.

In de loop van 2020 en 2021 worden de beleidsdoelen en maatregelen verder uitgewerkt.

Verder naar: