Rivieren

De Rijn en de Maas vervullen een belangrijke rol voor waterafvoer en waterbeschikbaarheid, en daarnaast ook voor de economie, natuur en recreatie. De rivierdijken beschermen grote delen van Nederland tegen overstromingen. Het nationaal Deltaprogramma omvat verschillende initiatieven om de functies van de grote rivieren ook in de toekomst te behouden en waar nodig te versterken.

Het gebruik van de rivieren zal naar verwachting verder toenemen. Tegelijkertijd staat het riviersysteem onder druk door klimaatverandering. De maatregelen in het nationaal Deltaprogramma spelen hierop in.

Opgaven

De stijgende zeespiegel, hogere rivierafvoeren, extremere regenval en langere perioden van droogte en hitte zorgen voor grote veranderingen. In de toekomst moeten de rivieren meer water kunnen afvoeren. Ook heel lage afvoeren zullen vaker optreden. Bovendien is de bodem niet overal in balans: op verschillende plekken schuurt het rivierbodem uit en slibben de uiterwaarden op. Door de bodemerosie staat het water nog lager bij lagere afvoeren. Dat belemmert de scheepvaart, zoetwatervoorziening en natuur. Dit heeft ook impact op de Nederlandse economie.

Een nieuwe aanpak

De afgelopen jaren werd steeds duidelijker dat de aanpak binnen het nationaal Deltaprogramma niet meer toereikend was. De nadruk lag op hoogwaterveiligheid, en daarmee op dijkversterking, dijkverhoging en rivierverruiming. Maar de lage rivierafvoeren in 2018, 2019 en 2020 lieten zien dat er naast hoogwaterveiligheid ook aandacht nodig was voor de zoetwatervoorziening, droogte, bevaarbaarheid, bodemerosie en natuurdoelen. Daarom sloegen Rijk, regio en andere partners de handen ineen. Ze maakten een start met een nieuw nationaal programma: Integraal Riviermanagement.

Programma Integraal Riviermanagement

In het Programma Integraal Riviermanagement (IRM) richten Rijk en regio zich op een vitaal, bevaarbaar, veilig en aantrekkelijk rivierengebied dat duurzaam te beheren is en voorbereid is op de toekomst. De kern van het programma is integraliteit. Want alleen als we de opgaven in samenhang bezien, kunnen we dat doel bereiken.

Binnen IRM ontwikkelen we een visie op het Nederlandse rivierengebied. We brengen in beeld welke ingrepen in de periode tot 2050 nodig zijn voor waterveiligheid, bevaarbaarheid, zoetwaterbeschikbaarheid, waterkwaliteit, natuur en een (economisch) aantrekkelijke leefomgeving. We kiezen maatregelen die samen een logisch en samenhangend programma vormen. Passend bij de karakteristieken van het gebied.

Het programma komt in de periode 2021-2023 stap voor stap tot stand. Ondertussen doen de partijen in IRM-pilots ervaring op met de integrale werkwijze.

Verder naar: