De Rijn-Maasdelta bestaat uit de Maas, de Rijntakken (met de IJssel-Vechtdelta en het IJsselmeer/ Markermeer), het benedenrivierengebied tot aan de monding van de rivieren in zee en de Zuidwestelijke Delta en het Amsterdam-Rijnkanaal en Noordzeekanaal. De deltabeslissing Grote rivieren en delta’s gaat over met elkaar samenhangende nationale systeemkeuzes over de inrichting van de rivieren en delta’s in de Rijn-Maasdelta. Die hebben gevolgen voor het rivierengebied, Rijnmond-Drechtsteden, Zuidwestelijke Delta, het IJsselmeergebied en Centraal Holland. In het kader van de eerste zesjaarlijkse herijking is de deltabeslissing Rijn-Maasdelta geactualiseerd.
Deltabeslissing Grote rivieren en delta’s
Een toekomstbestendige inrichting van de grote rivieren en delta’s is essentieel voor veilige waterafvoer, beschikbaarheid van zoetwater, bevaarbaarheid, natuur en ecologische waterkwaliteit en ruimtelijk-economische ontwikkeling. Hoofddoel van de deltabeslissing Grote rivieren en delta’s is om op weg naar 2100 toe te werken naar een toekomstbestendige en samenhangende inrichting van de grote
rivieren en delta’s waarin de hoofdfuncties van de grote rivieren en delta’s zo goed mogelijk worden bediend. De samenhangende systeemkeuzes richten zich op het gelijktijdig realiseren van
een laagwaterbestendige én hoogwaterbestendige delta. De deltabeslissing anticipeert hiermee op de effecten van de klimaatverandering, met vaker minder én meer water.
In aanloop naar de tweede herijking is de naam deltabeslissing Rijn-Maasdelta uit Deltaprogramma 2015 veranderd in: deltabeslissing Grote rivieren en delta’s. De nieuwe naam doet meer recht aan de samenhang tussen keuzes voor de grote rivieren en de keuzes voor de diverse delta’s zoals de IJssel-Vechtdelta, de Zuidwestelijke Delta en de Rijn-Maasmonding.
Tweede herijking 2026
De deltabeslissing Grote rivieren en delta’s heeft meer dan de andere deltabeslissingen het karakter van een samengestelde deltabeslissing. De deltabeslissing is tot stand gekomen op basis van bijdragen van acht programma’s: het programma RvdR 2.0 en de Deltaprogramma’s Zoetwater, Rijn, Maas, IJsselmeergebied, Zuidwestelijke Delta, Rijnmond-Drechtsteden en Centraal Holland.
De hoofdlijnen van de deltabeslissing zijn:
- We werken aan rivieren en delta’s die laagwaterbestendig zijn én meer ruimte voor hoogwater hebben.
- We zorgen ervoor dat we het rivierwater bij laagwater beter kunnen sturen naar waar het het hardst nodig is.
- We handhaven de afvoerverdeling bij hoogwater en reserveren nu al buiten- en binnendijks meer ruimte.
Kernpunten van de herijkte deltabeslissing Grote rivieren en delta’s zijn aanvullend op de andere deltabeslissingen:
- Stabiliseren en waar mogelijk en nodig verhogen van de rivierbodem in de Rijntakken en de Maas om verdergaande rivierbodemerosie te voorkomen (Ruimte voor de Rivier 2.0).
- Stapsgewijs vergroten van de zoetwaterbuffer in het IJsselmeer en Markermeer (deltabeslissing IJsselmeergebied)
- Versterken van de functie van het Volkerak-Zoommeer als zoetwaterbuffer en incidentele waterberging (voorkeursstrategie Zuidwestelijke Delta).
- Handhaven van bestaand beleid om de Nederrijn-Lek te ontzien bij hoge rivierwaterstanden en van de bestaande verdeling van hoge afvoeren over de Rijntakken (in geval van het gematigd klimaatscenario).
- Creëren en reserveren van meer ruimte voor buitendijkse en binnendijkse rivierverruimingen om de afvoercapaciteit van onze rivieren te kunnen vergroten op weg naar 2100 (Ruimte voor de Rivier 2.0).
- Vernieuwen en uitbreiden van het gemaal bij IJmuiden. Deze vernieuwing en uitbreiding vormt tevens context om het belang en de mogelijkheden te verkennen voor een nieuw gemaal bij het Amsterdam-Rijnkanaal/Markermeer voor de regio Centraal Holland (zie verder voorkeursstrategie Centraal Holland).
Handhaving van de strategie van een afsluitbaar-open Rijn-Maasmonding tot naar verwachting minimaal 2070 met stormvloedkeringen, dijken en buitendijkse adaptatie strategieën (voorkeursstrategie Rijnmond-Drechtsteden).
Zie ook het syntheserapport Grote rivieren en delta’s.