Het Lauwersmeergebied staat voor belangrijke keuzes. Door klimaatverandering, verzilting en veranderende waterafvoer komen zowel natuur als landbouw onder druk te staan. Tijdens de Bestuurlijke Top Lauwersmeer spraken overheden uit de regio en het Rijk, natuurorganisaties en landbouwvertegenwoordigers uit dat zij gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor een toekomstbestendig watersysteem.
Op uitnodiging van de Stuurgroep Lauwersmeer en Waterschap Noorderzijlvest was deltacommissaris Co Verdaas aanwezig bij de Bestuurlijke Top. Hij benadrukte het belang van samenwerken over grenzen heen. Op de vraag wat hem het meest aanspreekt in het gebied zei hij: “We moeten niet proberen het tij te keren, maar het tij weer vóór ons laten werken. Dat vraagt dat we de feiten onder ogen zien en samen keuzes maken die ook over 50 of 70 jaar nog werken.”
Volgens Verdaas is het Lauwersmeergebied een koploper in samenwerking: natuur en landbouw staan hier niet tegenover elkaar, maar zien elkaars belang. “Een natuurbeschermer eet een aardappel en een boer geniet van de natuur. We hebben elkaar keihard nodig. Niets doen is geen optie: dan gaan natuur én landbouw achteruit.” De inzichten uit het gebied zijn volgens hem toepasbaar in andere regio’s. Vanuit het deltaprogramma wordt benadrukt dat partners scherpe gesprekken moeten blijven voeren en jaarlijks gezamenlijk de voortgang moeten evalueren. “Als het ergens kan, dan hier. Laat zien hoe je samen stappen zet, ook als het schuurt.”
Beeld: © Ronnie Zeemering
Van links naar rechts: Mieke Langedijk (Rijkswaterstaat Noord-Nederland), Leo Wenneger (Provincie Groningen), Matthijs de Vries (Provincie Friesland), Eisse Luitjens (Waterschap Noorderzijlvest), Donné Slangen (Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur), Co Verdaas (Deltacommissaris), Maaike Prins (gemeente Noardeast-Fryslân) Jorien Bakker (Natuurmonumenten), Nadja Siersema (Provincie Groningen), Frank van der Werff (HZPC en AgroAgenda Noord-Nederland), Jesler Kiestra (Staatsbosbeheer), Frank Jorna (Wetterskip Fryslân) en Roeland van der Schaaf (Waterschap Noorderzijlvest).
Gastheer Roeland van der Schaaf benadrukte op de top het belang van het gebied: “Al het water vanuit de stroomgebieden van zowel Wetterskip Fryslân als Waterschap Noorderzijlvest wordt afgevoerd via het Lauwersmeer naar de Waddenzee. Zonder deze afwatering staat de waterveiligheid van Noord-Nederland onder druk.”
Het overleg vond plaats binnen de kaders van de Toekomstagenda Lauwersmeer en de bijbehorende uitvoeringsagenda. Hierin zijn de opgaven voor de komende 10 tot 20 jaar vastgelegd: van waterveiligheid en zoetwaterbeschikbaarheid tot natuurherstel, recreatie en landbouwperspectief. De samenwerking is bestuurlijk geborgd in de Stuurgroep Lauwersmeer (provincies Groningen en Fryslân, gemeenten Het Hogeland en Noardeast-Fryslân, Rijkswaterstaat Noord-Nederland, Staatsbosbeheer, Wetterskip Fryslân en Waterschap Noorderzijlvest), de Initiatiefgroep met boeren en ecologen uit het gebied en het project PAGW Toekomstbestendig Lauwersmeer, onderdeel van de landelijke Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW). Binnen dit project wordt verkend hoe een robuuste zoet-zoutovergang tussen Lauwersmeer en Waddenzee gerealiseerd kan worden.