Met de opening van de getijdenduiker in de Dubbele Dijk in het Groningse Bierum is een belangrijke stap gezet voor de ontwikkeling van een innovatieve brede kustzone met ruimte voor natuur en zilte landbouw. Dankzij de getijdenduiker die in werking is gezet, staat het gebied tussen de twee dijken vanaf nu onder invloed van eb en vloed. Daarmee begint een nieuwe fase in een voor Nederland belangrijk onderzoek naar een nieuwe vorm van kustbescherming in combinatie met natuurontwikkeling en zilte teelt.
De Dubbele Dijk bij de Waddenzee is een proefproject van provincie Groningen en Waterschap Noorderzijlvest, met steun van onder meer het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en Waddenfonds. De opening van de getijdenduiker is vrijdag 18 september verricht door de Groningse gedeputeerde Leo Wenneger en bestuurder Eisse Luitjens (Waterschap Noorderzijlvest), in aanwezigheid van onder andere deltacommissaris Co Verdaas.
De Dubbele Dijk bestaat uit een hogere dijk aan de zeezijde en een lagere dijk landinwaarts en het gebied ertussen. Samen beschermen ze het land tegen overstromingen. Het project onderzoekt of een brede kustzone een toekomstbestendig alternatief kan zijn voor het steeds verder verhogen en verbreden van zeedijken als de zeespiegel verder stijgt. Ook wordt onderzocht hoe de kust ecologisch en economisch vitaal kan blijven.
Getijdenduiker als verbinding tussen de Eems en gebied achter zeedijk
De getijdenduiker vormt de verbinding tussen de Eems en het gebied achter de zeedijk. Via de betonnen koker stroomt twee keer per dag brak water uit de Eems het gebied in en uit onder invloed van eb en vloed. Hierdoor ontstaat in het zuidelijke deel van de Dubbele Dijk een getijdengebied waar slib uit de Eems bezinkt en zeldzame brakwaternatuur zich kan ontwikkelen.
Het slib dat door de getijdenduiker mee naar binnen spoelt, speelt daarbij een dubbele rol. Het draagt bij aan natuurontwikkeling én kan in de toekomst worden gebruikt als duurzaam bouwmateriaal, bijvoorbeeld voor het versterken van dijken. De Dubbele Dijk maakt onderdeel uit van het programma Eems-Dollard 2050. Dit programma heeft onder meer tot doel de natuur in de Eems-Dollard te herstellen door het slibrijke water minder troebel te maken en meer leefgebieden voor brakwaternatuur te realiseren.
Meer dan natuurontwikkeling
Naast natuurontwikkeling biedt de Dubbele Dijk ruimte voor innovatie in de landbouw. Via de doorlaatduiker stroomt het brakke water naar het noordelijk deel van het gebied. Hier wordt geëxperimenteerd met zilte en zouttolerante gewassen, en aquacultuur zoals de kweek van zeewier, schaal- en schelpdieren. Behalve voor ondernemers is hier een belangrijke rol weggelegd voor kennisinstellingen zoals de Rijksuniversiteit Groningen en Hanze.
Door klimaatverandering krijgen kustgebieden steeds vaker te maken met droogte en verzilting. De Dubbele Dijk biedt een unieke plek om te onderzoeken welke economische kansen daarbij horen en hoe landbouw zich kan aanpassen aan veranderende omstandigheden. De opgedane kennis is interessant voor klimaatbestendige landbouw wereldwijd.
Deltacommissaris Co Verdaas: 'Nederland staat voor de grote uitdaging om hier op de lange termijn goed en veilig te kunnen blijven wonen en werken. We slaan hier in Groningen een nieuwe weg in: we gebruiken de natuurlijke dynamiek van de zee voor onze waterveiligheid in plaats van deze te bestrijden. Het mooie van dit experiment is dat dit gecombineerd wordt met proeven voor zilte teelt, toekomstbestendige akkerbouw en met natuurontwikkeling. De lessen die bij de Dubbele Dijk worden geleerd zijn van grote waarde voor de rest van Nederland – en zelfs daarbuiten. Dat de provincie en het waterschap hier de handen ineenslaan, getuigt van lef en visie.'
Gedeputeerde Leo Wenneger: 'De Dubbele Dijk laat zien dat waterveiligheid, natuur en economische kansen elkaar kunnen versterken. Met de getijdenduiker brengen we het getij terug in het gebied, ontstaat ruimte voor natuurontwikkeling, innovatieve vormen van zilte landbouw en aquacultuur. Daarmee werken we samen met het waterschap aan een toekomstbestendige kust voor de hele provincie Groningen.'
