Deltabeslissing Zoetwater

Naar verwachting krijgt Nederland in de toekomst steeds vaker te maken met perioden van droogte. Die kunnen leiden tot watertekorten voor onder meer drinkwatervoorziening, natuur, scheepvaart en industrie. De Deltabeslissing Zoetwater stelt dat Nederland in 2050 weerbaar is tegen zoetwatertekort.

Weerbaarheid tegen zoetwatertekort is het overkoepelende doel bij de vijf nationale doelen die in 2015 zijn vastgesteld in het Deltaprogramma:

Nationale doelen voor zoetwatervoorziening.

De Deltabeslissing omschrijft de uitgangspunten die van belang zijn bij het bereiken van die doelen. Die uitgangspunten vallen onder drie thema’s: waterbeschikbaarheid, koppeling met ruimtelijke inrichting, en stapsgewijze verbetering. Een integrale benadering staat centraal.

Mijlpalen in het zoetwaterbeheer

De afgelopen zes jaar zijn belangrijke stappen gezet met de uitvoering van de Deltabeslissing Zoetwater, op nationaal niveau en in de zoetwaterregio’s. Sinds 2015 worden de maatregelen uit Deltaplan Zoetwater 2015-2021 uitgevoerd. In totaal investeren Rijk en regionale partijen samen ruim € 430 miljoen in de verbetering van de waterbeschikbaarheid. 

Weerbaarheid tegen droogte verbeterd

Tijdens de droogte van 2018 heeft 'slim watermanagement’ bijgedragen aan het beperken van (de gevolgen van) watertekort. In december 2019 heeft de Beleidstafel Droogte de eindrapportage ‘Nederland beter weerbaar tegen droogte’ opgeleverd. De conclusie is dat een omslag noodzakelijk is om Nederland beter weerbaar te maken tegen droogte: het watersysteem moet op alle niveaus beter in staat zijn water vast te houden. In sommige gebieden vraagt dat om een aanpassing van het landgebruik aan de waterbeschikbaarheid. 

Integraliteit

De afgelopen jaren is de aanpak voor zoetwater en ruimtelijke adaptatie steeds sterker verweven. Zo zijn de risicodialogen over de stresstesten verbonden met de dialogen over waterbeschikbaarheid. Limburg en Noord-Brabant stellen bijvoorbeeld in 2020 een gezamenlijke strategie en aanpak vast in het Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Zuid-Nederland.

Knelpunten in beeld  

Overheden, gebruikers en andere stakeholders hebben samen de huidige en toekomstige knelpunten in de zoetwatervoorziening en de waterbehoefte voor verschillende sectoren verkend. Dit heeft een samenhangend pakket van maatregelen opgeleverd. Watergebruikers zijn zich nu bewuster van mogelijke watertekorten en hun eigen mogelijkheden om zuiniger om te gaan met water.  Al met al is de afgelopen jaren veel kennis en ervaring opgedaan met het in beeld brengen van de zoetwateropgave en het bepalen van de (kosten)effectiviteit van maatregelen. 

Plannen voor de komende zes jaar

Projecten, activiteiten en mijlpalen

In de komende zes jaar vinden er verschillende projecten en activiteiten plaats om de Deltabeslissing Zoetwater uit te voeren. Die projecten en activiteiten staan beschreven in het Deltaplan Zoetwater.

In deze periode zijn er verschillende mijlpalen, waaronder:

  • Begin 2021 vindt besluitvorming plaats over de maatregelen voor de tweede fase van het Deltaprogramma Zoetwater. Het maatregelenpakket wordt opgenomen in Deltaprogramma 2022 en uitgevoerd in de periode 2022-2027. De laatste maatregelen van fase 1 zijn in 2023 gereed. 
  • De komende jaren wordt het proces waterbeschikbaarheid gecontinueerd en krijgen de maatregelen voor de periode 2022-2027 invulling. 
  • De strategie Klimaatbestendige zoetwatervoorziening hoofdwatersysteem krijgt stapsgewijs een verdere uitwerking en de samenwerking met het Deltaprogramma Ruimtelijke adaptatie wordt verder versterkt. 

Kennis en onderzoek

De kennis over zoetwater blijft up-to-date met de Kennisagenda van het Deltaprogramma. Belangrijke kennisvragen gaan over het effect van zeespiegelstijging op de zoetwatervoorziening. Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging brengt onder meer in beeld wat de verschillende scenario’s voor zeespiegelstijging betekenen voor de zoetwaterbeschikbaarheid en het ruimtegebruik (zoals voor landbouw en natuur). Daarnaast blijven nieuwe KNMI-scenario’s een belangrijke bron van input. Ook vinden vervolgonderzoeken plaats in het kader van de strategie Klimaatbestendige zoetwatervoorziening van het hoofdwatersysteem.