In het Deltaplan Zoetwater staan maatregelen en onderzoeken met betrekking tot de beschikbaarheid van zoetwater in Nederland. Het Rijk en de zoetwaterregio's stellen het Deltaplan vast. In het Deltaplan staan ook afspraken over de financiële bijdragen van Rijk en regio via het Deltafonds. Het Deltaplan Zoetwater is gedetailleerd ingevuld voor de komende zes jaar en voor de zes jaar daarna op hoofdlijnen. Het biedt ook een doorkijk tot 2050.
Deltaplan Zoetwater fase 3 (2028-2033)
De voorbereiding van het Deltaplan Zoetwater 2028-2033 is in volle gang. Begin 2027 stellen Rijk en regio’s de zoetwatermaatregelen vast voor fase 3 van het Deltaplan Zoetwater (2028-2033). Zij zetten hierbij in op het vasthouden van water, beperken van de vraag en zo optimaal en flexibel mogelijk verdelen van het beschikbare (grond)water. Het Deltaplan Zoetwater 2028-2033 wordt eind 2027 gepresenteerd.
Deltaplan Zoetwater fase 2 (2022-2027)
In 2021 zijn de maatregelen voor de tweede fase van het Deltaplan Zoetwater vastgesteld, en in 2022 is deze tweede fase van start gegaan. Meer dan de helft van de investeringen in deze fase is voorzien op de Hoge Zandgronden, met als doel de omslag te maken naar het beter vasthouden van water. Overige maatregelen zijn gericht op het effectiever en doelmatiger verdelen van het beschikbare water, het gebruik van alternatieve bronnen (zoals effluent en brakke kwel) en een (klimaat)robuuste inrichting en beheer van het watersysteem. Ook wordt geïnvesteerd in innovaties in onder meer de landbouw.
Hoewel de uitvoering achterblijft bij de oorspronkelijke planning, zijn inmiddels zo’n 65 maatregelen in verschillende zoetwaterregio’s met middelen uit het Deltafonds gefinancierd. Deze maatregelen zitten in verschillende fases van voorbereiding, uitvoering en afronding.
Deltaplan Zoetwater fase 1 (2015-2021)
De uitvoering van het Deltaplan Zoetwater fase 1 (2015-2021) is grotendeels achter de rug. In totaal zijn 51 maatregelen gerealiseerd in deze periode, 9 kleinere maatregelen worden afgerond in 2024. Enkele laatste maatregelen uit deze fase lopen nog door. Deze worden, op een enkele uitzondering na, uiterlijk in 2027 gerealiseerd. Mijlpalen waren onder meer de succesvolle inzet van slim watermanagement tijdens de droge zomers in 2018 en 2019, de afronding van gebiedsprocessen voor waterbeschikbaarheid in urgente gebieden en de toenemende samenhang tussen stresstesten en risicodialogen in gemeenten.
In de Voortgangsrapportage Deltaprogramma Zoetwater staat een actueel overzicht van de maatregelen in fase 1 en 2 van het Deltaplan Zoetwater.
Regionale afspraken
In de Specifieke Uitkeringsregeling (SPUK) staan afspraken over verantwoordelijkheden, financiën, kostenverdeling en de planning van alle maatregelen. Enkele regio’s stelden ook regionale bestuursovereenkomsten vast. Elke zoetwaterregio doet stapsgewijs wat nodig is. De zoetwaterregio’s zijn: Noord-Nederland, Hoge Zandgronden Oost, Hoge Zandgronden Zuid, Rivierengebied, West-Nederland en de Zuidwestelijke Delta.
Beleidstafel Droogte
In de eindrapportage (2019) van de Beleidstafel Droogte staan in totaal 46 aanbevelingen waarmee de verschillende overheden aan de slag zijn gegaan. De aanbevelingen gaan over het grondwaterbeheer op de Hoge Zandgronden, het uitwerken van waterbeschikbaarheid en het stimuleren van klimaatadaptieve landbouw.