Onderzoeken Zoetwater (2022-2027)

De droogte van 2018 heeft laten zien dat een goede zoetwatervoorziening in Nederland van groot belang is. Binnen het Deltaprogramma Zoetwater onderzoeken verschillende partijen wat ervoor nodig is om de zoetwatervoorziening tot en met 2050 op niveau te houden – en om die voor te bereiden op de toekomst daarna. Dit moet in 2021 leiden tot een besluit over maatregelen in de tweede fase van het Deltaprogramma Zoetwater voor de periode 2022-2027.

In de afgelopen fasen van het Deltaprogramma is al veel kennis en ervaring opgedaan met het in beeld brengen van de zoetwateropgave en het bepalen van de (kosten)effectiviteit van maatregelen. Resultaten daarvan vindt u hier. Hieronder staat een overzicht van recenter onderzoek, dat deels doorloopt binnen het Deltaprogramma Zoetwater Fase II (2022 tot en met 2027).

Economische analyse Zoetwater

Stratelligence voert, in opdracht van het Deltaprogramma Zoetwater, een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) uit. Dit gebeurt in samenwerking met Deltares en Witteveen en Bos, op basis van modellen en effectmodules ontwikkeld door partijen als Deltares, WEcR, KWR, en Ecorys. Dit heeft geleid tot een tussenrapportage. In een volgende fase worden de effecten van mogelijke maatregelen onderzocht. 

Effectmodules in het Deltaprogramma Zoetwater

Om economisch onderbouwde afwegingen te kunnen maken voor het Deltaprogramma Zoetwater zijn vijf effectmodules ontwikkeld die het effect van droogte en zoetwatermaatregelen op de hydrologie vertalen in een economisch effect op de maatschappij. Deze modules sluiten technisch aan op het Nationaal Water Model. Hiermee kan het huidige en toekomstige droogterisico worden berekend, maar ook de baten van zoetwatermaatregelen. 

Maatregelverkenning DP Zoetwater 2019

Als bouwsteen voor het komen tot kansrijke maatregelpakketten voor fase 2 van het Deltaprogramma Zoetwater, verkent dit rapport de effecten van individuele maatregelen op de waterverdeling en watertekorten in de wateraanvoergebieden in NL. Watertekorten en rivierafvoeren zijn daarnaast vertaald naar een welvaartseffect op de sectoren landbouw en scheepvaart. 

Verdelingsvarianten Hoofdwatersysteem

De droogte van 2018 heeft laten zien dat een goede zoetwatervoorziening in Nederland van groot belang is. Deze rapportage betreft een eerste verkennende studie naar verdelingsvarianten in het hoofdwatersysteem. Deze studie kan dienen als inspiratie voor het opstellen van een visie voor het hoofdwatersysteem. Deze routekaart beschrijft stappen richting een een samenhangend zoetwaterplan. Dit rapport is een verkenning naar kansrijke strategieën en  maatregelen  voor een “klimaatbestendig hoofdwatersysteem Zoetwater”, voorheen Stuurbaar Buffernetwerk (SBN) genoemd.

Verkenning kansrijke maatregelen waterbeschikbaarheid Maas

Deze rapportage beschrijft de resultaten van een verdiepingsslag op de maatregelen die zijn benoemd in het kader van verbetering van de waterbeschikbaarheid op de Maas. Deze maatregelenlijst is samengesteld in een serie bijeenkomsten van de werkgroep Pilot Maas waarin alle waterbeheerders en relevantie stakeholders zijn vertegenwoordigd.

Geactualiseerde knelpuntenanalyse voor het Deltaprogramma Zoetwater fase II

Dit rapport brengt in beeld wat de huidige en mogelijk toekomstige knelpunten in de zoetwatervoorziening in Nederland zijn op basis van de meest recente berekeningen met het Nationaal Water Model (‘Basisprognoses2018’). Hierbij is voor vijf regio's geanalyseerd hoe watervraag en -tekort zich in de toekomst kunnen ontwikkelen onder invloed van klimaatveranderingen en sociaaleconomische ontwikkelingen. Dit memo is een aanvulling op de “Geactualiseerde knelpuntenan analyse voor het Deltaprogramma Zoetwater fase II”. Deze aanvulling vindt u hier.

Regioscan Zoetwatermaatregelen

Met vaker voorkomende droge zomers kijken waterbeheerders en agrariërs naar maatregelen om de zoetwater zelfvoorzienendheid van boerenbedrijven te vergroten. Maar welke maatregel is waar het beste toe te passen? De Regioscan Zoetwatermaatregelen is een instrument om waterbeheerders op regionaal niveau snel inzicht te geven in de effecten, kosten en baten van zoetwatermaatregelen op boerenbedrijven. De Regioscan geeft daarmee inzicht in de kansrijkheid van deze maatregelen op basis van deze kosten en baten. De Regioscan kan hiermee de uitwerking van de maatregelpakketten in gebiedsprocessen ondersteunen. De Regioscan kan onder meer worden ingezet om een eerste verkenning te doen naar de kansrijkheid van maatregelen, als communicatietool om het gesprek met gebruikers op gang te brengen en om een inschatting te maken van het effect van lokale maatregelen op de watervraag. De Regioscan Zoetwatermaatregelen is niet bedoeld voor bedrijfsadvisering aan specifieke boerenbedrijven.

In 2017 is de eerste, proof-of-concept, versie van het instrument Regioscan Zoetwatermaatregelen gereed gekomen (Delsman et al., 2018). De Regioscan Zoetwatermaatregelen is sindsdien verder doorontwikkeld: de Regioscan is landsdekkend toepasbaar gemaakt en heeft een gebruiksvriendelijke interactieve interface gekregen.

Analyse van de 100-jarige reeks ten behoeve van de Knelpuntenanalyse Zoetwater 2017

Deze rapportage beschrijft de resultaten van de eerste 100-jarige berekening met het Nationaal Water Model (NWM) met het oog op de Knelpuntenanalyse Zoetwater voor het Deltaprogramma Zoetwater. De 100-jaar reeks is gebaseerd op de referentiesituatie en de klimaatontwikkelingen volgens de KNMI-scenario’s 2014 en de WLO 2006-scenario’s voor de sociaaleconomische ontwikkelingen.

Hotspotanalyses voor het Deltaprogramma Zoetwater

Dit rapport is een bundeling van zogenaamde hotspotanalyses. Een hotspot is gedefinieerd als: een geografisch afgebakend gebied in het hoofd- of regionale watersysteem waar we nog zoetwaterknelpunten verwachten en waar een keus in de waterverdeling of -voorziening leidt tot een (potentieel) significante belangenafweging tussen gebruiksfuncties of gebieden. Het gaat om de volgende hotspots: Midden-rivieren, Noordzeekanaal/Amsterdam-Rijnkanaal, Rijn-Maasmonding, IJsselmeer, Twentekanalen, Maas en Hoge Zandgronden/grondwater. 

Maatregelverkenning voor het Deltaprogramma Zoetwater

Dit rapport beschrijft de modelberekeningen en analyses die zijn uitgevoerd om tot een eerste beeld te komen van de effecten van mogelijke maatregelen voor de zoetwatervoorziening van Nederland in de huidige situatie en voor Deltascenario Warm2050. Hierbij ging het voornamelijk om maatregelen die tot bovenregionale afwegingen kunnen leiden. 

Vertaling van Deltascenario’s 2017 naar modelinvoer voor het Nationaal Water Model

De rapportages over de geactualiseerde Deltascenario’s zijn hier te vinden. Deze rapportage beschrijft hoe geactualiseerde Deltascenario’s voor het zichtjaar 2050 en de nieuwe Referentie voor het Deltaprogramma Zoetwater vertaald zijn naar modelinvoer van de modellen die in het Nationaal Water Model zijn opgenomen.

Uitgangspunten variant Parijs en zichtjaar 2100

Deze memo beschrijft hoe de variant Parijs (2050) en zichtjaar 2100 voor de vier geactualiseerde Deltascenario’s vertaald zijn naar modelinvoer van de modellen die in het Nationaal Water Model zijn opgenomen.