Wat is het nationaal Deltaprogramma?

De overheid beschermt Nederland, nu en in de toekomst, tegen overstromingen en zorgt voor voldoende zoetwater. Daarnaast werkt de overheid aan een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting van ons land. In het nationaal Deltaprogramma staat hoe de overheid dat doet.

Het Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen, Rijkswaterstaat en verschillende maatschappelijke organisaties werken samen aan het Deltaprogramma, onder leiding van de deltacommissaris. De deltacommissaris is de onafhankelijke regeringscommissaris voor het Deltaprogramma.

Meer regen, stijgende zeespiegel, hogere temperaturen

Na de watersnoodramp in 1953 nam de overheid maatregelen om het land beter te beschermen tegen overstromingen. Er werden afspraken gemaakt over de hoogte van de dijken en het beheer van de kust. Maar de omstandigheden zijn tegenwoordig anders:

  • De zeespiegel stijgt (mogelijk steeds sneller) en de bodem daalt
  • Het aantal piekbuien neemt toe en ze worden extremer
  • De temperatuur stijgt
  • Het wordt droger

De gevolgen van een overstroming zijn nu groter dan in 1953. Er wonen meer mensen in Nederland, dus een overstroming zorgt voor meer slachtoffers. Bijna 60 procent van ons land kan onder water komen te staan, waaronder de grootste steden en een deel van het economisch centrum. Een goede bescherming tegen overstromingen vanuit zee, rivieren en meren is dus belangrijk. 
 

Hoogwater-hondsbroeksche-pleij

Doel van het nationaal Deltaprogramma

Nederland moet in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust zijn. Dit betekent dat de waterveiligheid, de zoetwatervoorziening en de ruimtelijke inrichting op orde moeten zijn. Alleen dan kan ons land de gevolgen van klimaatverandering goed blijven opvangen. 

Samen met kennisinstituten, bedrijven en maatschappelijke organisaties werkt de overheid op een nieuwe manier aan de delta: 

  • Er gelden nieuwe normen voor waterveiligheid. De overheid kijkt niet alleen naar de kans op een overstroming, maar ook naar de eventuele gevolgen van een overstroming (de risicobenadering). De omvang van de gevolgen bepaalt de hoogte van de norm.
  • De beschikbaarheid van zoetwater voor landbouw, industrie en natuur wordt inzichtelijker. Nederland wordt weerbaar tegen zoetwatertekort.
  • De ruimtelijke inrichting van Nederland wordt meer klimaatbestendig en waterrobuust.

Het Deltaprogramma zet een koers uit voor de toekomst. Hoe beschermen we Nederland tegen overstromingen en hoe zorgen we voor voldoende zoetwater? En hoe zorgen we voor een waterrobuuste en klimaatbestendige inrichting? Die koers bestaat uit verschillende onderdelen:

  • Deltabeslissingen: hierin staan nationale kaders die voor heel Nederland gelden.
  • Voorkeursstrategieën: dit is het algemene beleid, maar dan op maat gemaakt voor zeven gebieden in Nederland. 
  • Deltaplannen: hierin staan concrete maatregelen voor de uitvoering van het beleid en de planning van deze maatregelen.
  • Deltaprogramma: hierin staat de voortgang van de uitwerking en uitvoering van de deltabeslissingen, voorkeursstrategieën en de deltaplannen. Ook voorstellen voor eventuele aanpassingen van de deltabeslissingen en voorkeursstrategieën staan in het jaarlijks Deltaprogramma dat op Prinsjesdag uitkomt.

De Deltabeslissingen

Een aanvulling op de deltabeslissingen is de strategische beslissing Zand. Hierin staat hoe het zand langs de Nederlandse kust ons land op een natuurlijke manier kan beschermen.

In 2014 tekenden vertegenwoordigers van de provincies, waterschappen en gemeenten én de minister van Infrastructuur en Milieu een ‘bestuursovereenkomst Deltaprogramma’. Dit houdt in dat de overheden de deltabeslissingen en voorkeursstrategieën meenemen in de eigen plannen. Het Rijk heeft de deltabeslissingen vastgelegd in het Nationaal Waterplan.

Strand met zee, schuimkoppen en blauwe lucht met dunne bewolking

De Deltaplannen

1.    Deltaplan Waterveiligheid
2.    Deltaplan Zoetwater
3.    Deltaplan Ruimtelijke adaptatie
 

Deltawet (sinds 1 januari 2012)

De wettelijke afspraken over het Deltaprogramma staan in de ‘Deltawet waterveiligheid en zoetwatervoorziening’. Ook staat in de wet informatie over het Deltafonds en een beschrijving van de rol van de deltacommissaris