Elke zes jaar voert het Deltaprogramma een herijking uit. Want: Nederland verandert, het klimaat verandert en er ontstaat nieuwe kennis en nieuwe inzichten. Via een gestructureerde aanpak onderzoeken de partners van de Deltaprogramma in hoeverre het nodig is om de koers van het Deltaprogramma daarop aan te passen.  

De zesjaarlijkse herijking richt zich op de deltabeslissingen en de voorkeurstrategieën per deelgebied. In het Deltaprogramma 2021 staan de voorstellen uit de eerste herijking. De inzichten en voorstellen uit de tweede herijking staan in het Eindrapport Tweede Herijking en maken deel uit van het Deltaprogramma 2027. 

Deltaprogramma zet koers naar nieuwe werkelijkheid

Nederland staat voor een fundamentele koerswijziging in het omgaan met water en aanpassen aan een veranderend klimaat. Dat blijkt uit het Eindrapport Tweede Herijking Deltaprogramma, dat de basis vormt voor het Deltaprogramma 2027. De conclusie uit de herijking is helder: doorgaan op de huidige koers is geen optie. Om Nederland veilig, leefbaar en economisch sterk te houden, is op meerdere onderdelen een transitie nodig. 

Urgentie neemt toe

Klimaatverandering zorgt voor extremere omstandigheden: drogere zomers, nattere winters, hevigere buien en een stijgende zeespiegel. Tegelijkertijd neemt de druk op de ruimte toe door woningbouw, energietransitie, landbouw en natuur. In veel regio's stapelen de problemen zich op: watertekort, verzilting, wateroverlast en veiligheidsrisico's vragen om samenhangende oplossingen. 

Van 'strijden tegen' naar 'leven met' water

De nieuwe koers zet in op een bredere aanpak. Maatregelen in het hoofdwatersysteem zijn mogelijk en zinvol om ons voor te bereiden op de nieuwe werkelijkheid, maar bieden geen volledige oplossing. Nederland kan daar niet langer uitsluitend op vertrouwen. Ook maatregelen in het regionaal watersysteem en de ruimtelijke inrichting zijn nodig. Aanscherping van de aanpak is een eerste stap. Voorbereiden op keuzes die nu nog niet nodig of mogelijk zijn, is noodzakelijk. Het gaat om keuzes voor de lange(re) termijn, die een tijdige voorbereiding vragen. 

Deze aanpak markeert een verschuiving: naast het strijden tegen hoogwater veranderen we mee en leren we steeds meer te leven met het water. 

Vooruitkijken en voorbereiden 

Niet alle keuzes kunnen nu worden gemaakt. Daarom introduceert het Deltaprogramma een Ontwikkelagenda en bijbehorende Kennisagenda om tijdig grote toekomstige beslissingen voor te bereiden. Denk aan scenario's rond extreme zeespiegelstijging, veranderingen in riviersystemen en andere onzekerheden. Een Borgingsagenda zorgt ervoor dat afspraken worden verankerd in beeld en uitvoering bij Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen. 

Samen aan de slag

De komende jaren ligt de focus op de volgende punten.

Verbinden van inzichten uit het watersysteem met impact voor ruimtelijke ordening

Verbondenheid vergroten met maatschappij en stakeholders

Versnellen en versterken uitvoeringskracht

Verbinding tussen opgaven en oplossingen vanuit het Deltaprogramma vergroten

Nieuwe fase in eeuwenoude watertraditie

Nederland heeft een rijke traditie in waterbeheer. Met deze tweede herijking wordt een nieuw hoofdstuk toegevoegd als volgende basis. De beweging is ingezet: met gezamenlijke inzet van overheden en partners werkt Nederland aan een toekomstbestendig, klimaatbestendig en waterrobuust land. 

Daarvoor is daadkracht, een gezamenlijke kennisbasis, perspectief en structurele langetermijnbekostiging nodig. 

Overige documenten herijking

De Deltabeslissingen 

De voorkeursstrategieën  

Deze documenten voldoen niet volledig aan de eisen voor digitale toegankelijkheid. Heb je moeite met het gebruiken van een document? Neem dan contact met ons op. We zoeken graag samen naar een passend alternatief.